انجمن علمی دانشکده ی علوم کشاورزی

انجمن علمی 86-85

انجمن علمی - پژوهشی سال ۸۶-۸۵ افتخار دارد تا از دانشجویانی که متقاضی قرار دادن مطالبشان در وبلاگ هستند . در قسمت نظرات خود میلشان را قرار دهند.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و یکم اسفند 1385ساعت 11:28 توسط مهدی زاده |

سلام

به وبلاگ انجمن علمی دانشکده ی علوم کشاورزی دانشگاه شاهد تهران خوش آمدید

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم بهمن 1385ساعت 21:0 توسط مهدی زاده |

عناب

عناب

Zizyphus jujuba mill اسم علمی:

jujub اسم انگلیسی:

Rhamnaceae خانواده:

گیاه شناسی :

عناب درختچه ای است با شاخه های کوتاه یا درختی به ارتفاع 6 تا10 متر (به ندرت 15 متر) پوست تنه آن ناهموار , چوب آن بسیار محکم و به رنگ قهوه ای است .

برگهای زیبای آن ساده و قلبی شکل می باشد و در دو طرف شاخه به صورت متناوب قراردارد .

برگها در بعضی رقم ها صاف و در بعضی دیگر دندانه دار است . سطح فوقانی برگ ، سبز تیره و سطح تحتانی آن سبز روشن می باشد .

در کنار هر برگ دو خار وجود دارد که از تغییر شکل گوشوارکها حاصل شده است .

درعناب دو نوع شاخه وجود دارد تعداد زیادی از شاخه ها خزان کننده و به عبارت دیگر در فصل زمستان همانند برگها از درخت جدا شده و به زمین می ریزد.

برخی دیگر از شاخه ها دائمی بوده و باعث رشد سالانه درخت می شود این شاخه ها که قطورند خود دارای تعدادی شاخه خزان کننده نیز هستند .

گلهای عناب دوجنسی هستند و دارای پنج کاسبرگ ، پنج گلبرگ ، پنج پرچم و دو برچه می باشند این گلها معطرند و به وسیله حشرات گرده افشانی می شوند تک درختان عناب نیز محصول طبیعی می دهند و این نشانه خودباروری آن است .

"در گلهای عناب پرچم ها بالاتر از کلاله قرار دارند و این امر به گرده افشانی کمک می کند ."

گلدهی ومیوه دهی عناب در چند مرحله متوالی صورت می گیرد .

گلهایی که دراواخر فصل رشد تشکیل می شود زمان لازم را برای تشکیل ، رشد ونمو و رسیدن میوه به دست نمی آورند .

میوه ها شفت ، بیضوی تاکروی به رنگ قرمزتیره یا متمایل به مشکی ، گوشت میوه سفید و شیرین مزه و خوراکی، میوه گیاه بخش دارویی این گیاه را تشکیل می دهد .

میوه عناب را باید پس از رسیدن کامل در پاییز جمع آوری کرد .

میوه های خشک عناب شبیه خرما است به همین دلیل به آن خرمای چینی نیز می گویند .

ترکیبات شیمیایی:

عناب دارای لعاب فراوان ، مواد قندی مختلف،72/2 تا43/6 درصد است .c مواد پروتئینی املاح آلی و ویتامین

از عصاره آبی چوب آن ، یک ماده قابل تبلور به نام اسید زی زیفیک ، تاننی به نام اسید زی زیفوتانیک و نوعی ماده قندی به دست می آید .

هسته عناب دارای روغنی شامل اولئیک اسید ، اینولئیک اسید ، پالمتیک اسید ، فیتوسترول می باشد .

خواص دارویی :

عناب تازه مانند میوه های دیگر مصرف می شود و اثر ملین دارد .

عناب خشک بهتر از عناب تازه است و طبیعت معتدل متمایل به سرد دارد .

خاصیت غذایی عناب کم است ولی در عوض حرارت را فرو می نشاند و خنک است، خون را صاف کرده و پاک ولطیف سالم می سازد و به عنوان برطرف کننده سرفه و گرفتگی صدا توصیه می شود .

حضرت علی (ع) فرموده اند : عناب خواب آور است و بی خوابی را برطرف می کند و تب را می برد هسته عناب خواب آور است خستگی شدید را برطرف می کند رشد موی سر را زیاد می کند.

آب عنا ب با کاهو برای درمان سرطان مفید است برگهای آن بند آورنده خون و تب بر هستند .

ریشه گیاه در درمان سوءهاضمه مفید است .

جویدن برگ تازه عناب به دلیل وجود ماده ساپونین در برگها حس چشایی را موقتا مختل می کند و از این خاصیت برای عدم احساس مزه نامطبوع بعضی داروها می توان استفاده کرد .

داروی به دست آمده از عناب :

داروی اولناکرات به شکل پودر ، پایین آورنده فشار خون است در این دارو میوه عناب به همراه برگ پونه برگ زیتون ، میوه سرخ استفاده شده است.

پراکنش :

درخت عناب بومی مناطق گرم است که از چند هزار سال قبل در کشورهایی مانند چین و هندوستان کشت می شده است .

عناب در ایران در سواحل دریای خزر ، مینو دشت ، کردستان ، گرگان ، خراسان و کرمان به طور خودرو می روید .

روش تکثیر :

بذر عناب را پس از شستشوی کامل به منظور عمل سرما دهی درماه آبان یا آذر درماسه مرطوب و در دمای حدود 4 درجه سانتیگراد قرار می دهند در بهار بذر سرما دیده را در خزانه درفواصل 4 تا5 سانتیمتری بر روی ردیف و 70 سانتیمتر و به عمق 3تا4 سانتیمتری کشت کرده و بلا فاصله آبیاری می نمایند و نهالها را می توان در محل دیگری کشت کرد .

پاجوش :

عناب پاجوشهای زیادی را تولید می کند که می توان آن را در پاییز یا بهار از پایه مادری جدا کرد .

قلمه :

قلمه های خشبی عناب را از شاخه های یک ساله با طول حدود 30 سانتیمتر تهیه کرده سپس در خزانه به فاصله 5 و عمق 25 سانتیمتر می کارند و بلا فاصله آبیاری می کنند .

پیوند :

برای عمل پیوند می توان از نهال های بذری و با پاجوشهای ریشه دار استفاده کرد بدین منظور باید فاصله بین ردیف برای کشت بذور و پاجوشها طوری در نظر گرفته شود که عمل پیوند با مشکل مواجه نشود.

ایجاد باغ و رسیدگی به آن :

درخت عناب دوستدار آب وهوای گرم است با این حال به سرما مقاوم است و تا دمای 21- درجه سانتیگراد را تحمل می کند .

همچنین به خشکی و خاکهای شور مقاوم است .

قبل از احداث باغ زمین مورد نظر را شخم زده و گودالهای به ابعاد 50 در 50 در50 سانتیمتر حفر می کنند. و حدود 10 الی15 کیلوگرم کود دامی پوسیده به خاک آن اضافه می کنند .

زمان مناسب برای کاشت نهال از اواخر پاییز تا اواخر زمستان می باشد .

بعد ا ز کاشت باید بلافاصله نهال ها را آبیاری کرد .

بهتر است برای اضافه کردن کودهای شیمیایی به باغ با توجه به آزمایش خاک صورت گیرد و به ازای هر هکتار سالانه 180 کیلوگرم ازت 120 کیلوگرم فسفر و 90 کیلوگرم کلسیم به زمین اضافه کرد .

نتایج حاصل از بررسی ها نشان داده است که عناب در استان گلستان پراکنش نسبتا خوبی دارد و در مناطقی مانند کردکوی ، گرگان ، مینودشت ، کلاله رویش دارد .

ریزش برگها نیز از اواخر مهرماه آغاز و در اواخر پاییز گیاه کاملا عاری از برگ شده و به خواب زمستانی می رود.

درخت عناب معمولا در سنین 15 الی20 سالگی به حداکثر بازدهی می رسد و هر درخت عناب به اندازه متوسط سالانه قادر به تولید 20 الی 40 کیلوگرم عناب تازه است .

کشت ونگهداری :

عناب در هر نوع خاکی پرورش می یابد و نسبت به قلیایی بودن ونمک دار بودن زمین مقاوم است .

از سوی دیگر کشت عناب کاملا بی نیاز از مراقبت نیست:

1.درخت بالقوه باعث بروز علف هرز می شود ، چون پاجوش ریشه آن زیاد است .

2. دربعضی از مناطق آب وهوایی بعضی از میوهها شکاف برمی دارد بعلاوه قسمتی از میوه ها قبل از رسیدن می پوسند .

3. میوه عناب میزبان بسیاری از مگس های کارائیبی می باشد که در بخشهای محدوده ایالات متحده زندگی می کنند .

آفت و بیماری ها :

آفت ها و بیماری های عناب کمتر مورد توجه قرار گرفته است و در منابع فقط به مگس عناب اشاره شده است .

این حشره میوه ها را قبل از رسیدن سوراخ کرده درون آنها تخم ریزی می کند و لاروها پس از بیرون آمدن از تخم از گوشت میوه تغذیه می کنند .

+ نوشته شده در یکشنبه شانزدهم مهر 1385ساعت 9:15 توسط مهدی زاده |

اثر تنظیم کننده های رشد بر اندازه گیاه و اندامها

كنترل ‏اندازه گياه و‏اندامهاي آن در كشاورزي مي‏تواند از اهميت زيادي برخوردار باشد. كل حداكثر وزن ، طول يا قطر بر توليد نهايي تاثير بگذارد. در آنصورت افزايش ‏اندازه مطلوب مي‏باشد. از طرف ديگر اگر از نظر تجاري مقرون به صرفه باشد. توانايي در كاهش‏ اندازه كل گياه مي‏تواند بااهميت باشد. طويل شدن گياه برنج در اثر بيماري نشاءاحمق ( Foolish Seechiry) كه از طريق عفونت با قارچ جيبرلافوجي كورم ا‏ايجاد مي‏شود بمدت چند دهه شناخته شده بود ولي بعد از سال 1938 كه يك ماده متابوليتي از‏اين قارچ جدا گرديد نشان داده شد كه عامل ‏ايجاد بيماري مي‏باشد. جداسازي كريستاليزه كردن و تعيين ساختمان ‏اين ماده توسط يابوتا و سوميكي در سال 1938 منجر به كشف دسته جديدي از هورمونها يعني جيبرلين شد.‏اين موضوع تا سال 1959 به علت جنگ جهاني دوم و حفظ اسرار نظامي ‏چندان منتشر نشد تا‏اينكه بعد از جنگ مقالاتي از طرف ژاپني‏ها و آمريكايي‏ها درباره تاثيرات جالب توجه آن بر روي گياهان زينتي و محصولات زراعي خوراكي منتشر شد. تاثير مشخص جيبرلين‏ها بر بيشتر گياهان در طويل شدن ساقه اوليه است.‏اين تاثير در بافتهاي جوان و مراكز رشد متمركز شده و بسته به تيپ گياه مورد عمل از طريق افزايش در طول سلول و افزايش در سرعت تقسيم آن يا تركيبي از هر دو‏ايجاد مي‏شود. جيبرلين‏ها تاثيراتي قابل توجه بر خيلي از گياهان پاكوتاه شامل نخود ، ذرت و لوبيا داشته و هنگامي‏كه از آنها استفاده شود گياه به‏ اندازه كامل رشد مي‏كند همچنين ميزان انشعابات جانبي را مثلاً در انگورافزايش ميدهد همچنين از آنجا كه ‏اين تركيب موجب توليد آنزيم آميلاز در جو مي‏شود بطور متداول جهت تغيير مالت از دانه جو مورد استفاده قرار مي‏گيرد از طرف ديگر مواردي وجود دارد كه كاستن ‏اندازه گياه مي‏تواند از نظر تجارتي مفيد باشد به عنوان مثال كاستن طول ساقه غلات با استفاده از كلرمكوات. استفاده از‏اين ماده از احتمال ورس گندم دربادهاي شديد يا باران جلوگيري كرده و يا به ميزان زيادي آن را كاهش مي‏دهد. از‏اين ماده بر روي تمام گندم‏هايي كه در آلمان كشت مي‏شود استفاده مي‏شود.

تنظيم كننده‏هاي ريشه گياهي معمولا چنين تعريف مي‏شوند : تركيبات آلي كه ماده غذايي نيستند ولي هنگامي‏كه در غلظت كم مورد استفاده قرار مي‏گيرند بر فرايند‏هاي فيزيولوژيكي رشد و نمو گياهي تاثير مي‏گذارند. براي مقاصد عملي ، تنظيم كننده‏هاي رشد را مي‏توان چنين تعريف كرد : تركيباتي طبيعي يا مصنوعي كه مستقيما بر گياه مورد نظر اعمال گرديده و فرايندهاي حياتي يا ساختمان گياه را تغيير مي‏دهند تا كيفيت آنرا بهبود بخشيده ، محصول را افزايش داده يا برداشت آن را تسهيل نمايد براساس تعريف دوم آفت كشها را نيز هنگامي‏كه جهت ‏ايجاد تغييرات سودمند ويژه در محصولات زراعي مورد نظر بكار برده شوند مي‏توان تنظيم كننده رشد گياهي دانست.

اصطلاح هورمونهاي گياهي هنگامي‏كه به طور صحيح استعمال شود محدود به موادي است كه به طور طبيعي در گياهان يافت شده و به پنج دسته تقسيم مي‏شود : آكسين‏ها - جيبرلين‏ها - سيتو كينين‏ها -بازدارنده‏ها -اتيلن
اصطلاح تنظيم كننده رشد گياهي محدود به تركيبات مصنوعي نبوده بلكه شامل هورمونهاي طبيعي نيز مي‏شود

آكسين‏ها : تركيباتي‏اند كه باعث حجيم شدن سلولهاي گياهي مي‏شوند.
جيبرلين‏ها : محرك تقسيم سلولي بوده و باعث طويل شدن سلولها يا هر دوي آن هستند.
سيتو كينين‏ها : محرك تقسيم سلولي در گياهان مي‏باشند.
بازدارنده‏ها گروهي متنوع از هورمونهاي گياهي‏اند كه فرايندي فيزيولوژيكي يا بيوشيميايي را درگياهان مانع شده و يا به تاخير مي‏اندازد و تابع هورموني است كه در ساختمان آن قرار دارد.
اتيلن :‏اين گاز نقش مهم ولي غامض در تنظيم حياتي گياه بر عهده دارد.‏اين گاز براي تاثير با تركيبات شيميايي موجود در گياه وارد واكنش نمي‏شود ولي براي تاثير بايد در عملي شبيه به آن نقش داشته باشد.

هورمونهاي گياهي احتمالاً در رشد گياه داراي تاثير دوگانه‏اند ، 1- پاسخ رشدي سريع كه از طريق تغيير و تبديل در سيستم‏هاي موجود در غشاء و هنگام كاربرد هورمون‏ايجاد مي‏شود.2- واكنش رشدي تاخيري كه متعاقباً و از طريق تاثير بر آنزيمهايي كه بعد از كاربرد هورمون‏ايجاد شده به وقوع مي‏پيوندند.

اولين كاربرد عملي هورمونهاي گياهي تحريك ريشه دهي و گل دهي در آناناس با استفاده از استيلن و اتيلن بوده است.

+ نوشته شده در شنبه یازدهم شهریور 1385ساعت 12:19 توسط مهدی زاده |

پروتئین های حشره کشB.t و نحوه ی عمل آنها

پروتئین های حشره کش B.t و نحوه ی عمل آنها

مقدمه :

Bacillus thuringiensis یک باکتری بیماری زا در حشرات است که عنصر فعال برخی حشره کش ها را تشکیل می دهد.

این باکتری گرم مثبت و خاکزی به عرض 1.2-1 و طول 4-3 میکرون با اسپور نیمه انتهایی و بیضی شکل می باشد . این باکتری همزمان با تشکیل اسپور در داخل اسپورانژیوم تولید بلور های سمی (Cry=crystal) می کند .

گونه ی B.thuringiensis متعلق به خانواده Bacillaceae می باشد .

این باکتری برای رشد به نور نیاز ندارد و از سلسله Prokaryotes می باشد (Bergg ، 1974( . این باکتری در بسیاری از محیط های کشت ساده ی آزمایشگاهی مانند محلول آبگوشت (Nutrient broth ) در شرایط هوازی ودر دمای بین 15 تا 40 درجه سانتی گراد ( اپتیمم 30 درجه سانتی گراد ) به راحتی رشد می کند .

producent toxinu

این باکتری چندین توکسین تولید می کند که شامل :

1- آلفا اگزو توکسین : این سم علاوه بر حشرات برای موش و دیگر مهره داران سمی می باشد

2- بتا اگزوتوکسین : در برخی نژاد های این باکتری تولید شده وبر روی پستانداران عوارض عمده ای دارد.

3- گاما اگزو توکسین : این توکسین برای حشرات سمی نمی باشد .

۴- دلتا اندو توکسین (Delta-endotoxin): در مرحله مرگ باکتری و تشکیل اسپور تشکیل می شود.

توکسین های آلفا اگزوتوکسین و بتا اگزوتوکسین علاوه بر حشرات، برای پستانداران مضر بوده و در نتیجه،امروزه از زیر گونه های Bacillus thuringiensis که این دو توکسین را تولید می کنند ، استفاده نمی شود . سومین توکسین نیز به دلیل عدم سمیت برای حشرات استفاده نمی شود .

امروزه در فراورده های تجاری B.t از استرین هایی از باکتری، که دلتا اندو توکسین تولید می نمایند ، استفاده می شود .

امروزه از B.t به دو طریق استفاده می شود :

1- تولید سموم میکروبی حشره کش : فرآورده های تجاری B.t به عنوان حشره کش میکروبی به صورت گرد یا پودر های وتابل قابل تعلیق در آب ارائه می شود و امروزه جزء پر مصرف ترین عوامل کنترل میکروبی حشرات به شمار می آید .

2 – تولید گیاهان B.t : این گیاهان حاوی ژن تولید کننده توکسین که از باکتری Bacillus thuringiensis بدست آمده است ، می باشد . این گیاهان خود قادر به تولید سم بوده و آفات حشره ای را که از این گیاهان تغذیه کنند ، از بین می روند . در این مطالعه ما به بررسی پروتئین های Cry حشره کش و همچنین نحوه ی عمل آنها می پردازیم .

ساختار و چگونگی تاثیر پروتئین های حشره کش B.t :

روده ی میانی عده ای از لارو ها ی حشرات، مانند بال پولک داران و برخی از دو بالان و قاب بالان، دارای محیط قلیایی بسیار بالایی است (PH= 10/2-10/15) ; در این شرایط(حداقل PH مورد نیاز8.9 می باشد) ،کریستال های سمی حل شده و توکسین لازم به وسیله ی آنزیم های تجزیه کننده پروتئین آزاد می شود و فرم فعال توکسین تولید می شود .

مطالعات بلورشناسی پروتئین های Cry نشان می دهد که این پروتئین دارای سه ناحیه ویژه می باشد . ناحیه I شامل هفت آلفا هلیکس که در فعل و انفعالات غشا و تشکیل منافذ نقش دارد ، ناحیه II از یک ستون سه گوش شامل سه بتا شیت که در اتصال سم به سلول های پوشش روده نقش دارد و ناحیه III شامل دو رشته ی آنتی پارالل بتا است که همانند ناحیه II در ثبات سم روی گیرنده و تنظیم کانال یونی نقش دارد . در روده ی حشر اتی که دارای شرایط قلیایی می باشند، سیگما اندو توکسین به فرم فعال خود یعنی دلتا اندو توکسین تبدیل شده و توسط ناحیه II به سطح سلول های پوششی روده وصل شده و توسط ناحیه I باعث ایجاد منافذی در غشای سلول شده که موجب اختلال یونی بین خون و روده می شود .

گونه های آلوده شده می توانند دو نوع عکس العمل متفاوت نسبت به توکسین از خود نشان دهند . در اکثر موارد بعد از تغذیه ، فلج سریع دستگاه گوارش در مدت یک ساعت یا کمی بیش از آن اتفاق می افتد و در نتیجه حشره دچار مرگ می شود . بسیاری از حشرات تنها به وسیله ی اثر کریستال سمی از بین می روند ، ولی در برخی موارد ، ترکیبی از اسپور و کریستال مورد نیا ز است و این ترکیب همیشه در فرمولاسیون ماده ی تجارتی سم ارائه می شود .

تصویر 1 – نحوه ی تاثیر توکسین در بدن لارو حشرات

تقسیم بندی پروتئین های Cry براساس خصوصیات حشره کشی و توالی اسیدهای آمینه آنها:

استرین های bacillus thuringiensisدو نوع توکسین تولید می نمایند. نوع اصلی، توکسین های Cry (کریستالین ) می باشد که بوسیله ژن های Cry کد می شود.نوع دوم توکسین Cyt (سیتولیتیک) می باشد که فعالیت توکسین های Cry را تکمیل کرده و موجب بالا بردن تاثیر توکسین می شوند.

بیش از150 توکسین Cry متفاوت تا کنون کلون شده است و برای سمیت روی گونه های حشرات مختلف آزمایش شده است . برای همسان سازی لیست در حال رشد توکسین ها ، آنها را با یک کد چهار حرفی بر اساس توالی اسید های آمینه و خصوصیات حشره کشی آنها تقسیم بندی می نمایند.

برای دستیابی fulltext می توانید به آدرس B.t مراجعه نمایید .

این مقاله در سمینار بیولوژی در اردیبهشت 85 در دانشگاه فردوسی مشهد ارائه شد .

نویسندگان :

ولی اله مهدی زاده¹ ، صدر اله رمضانی²

1- دانشجوی کارشناسی گیاه پزشکی دانشگاه شاهد تهران vmehdizadeh@gmail.com

2 2-دانشجوی کارشناسی باغبانی دانشگاه شاهد تهران Ramezani_812000@yahoo.com

+ نوشته شده در سه شنبه سوم مرداد 1385ساعت 15:46 توسط مهدی زاده |

مجله علمی انجمن

با سلام

اولين شماره مجله علمي انجمن علمي و پژوهشي دانشكده به زودي چاپ ميشه . از اعضاي انجمن كه تمايل به همكاري دارند دعوت مي شه تا به انجمن مراجعه و يا به آدرس انجمن ايميل بزنند.

آدرس ايميل انجمن : Agrianjoman@gmail.com

+ نوشته شده در جمعه پانزدهم اردیبهشت 1385ساعت 4:21 توسط مهدی زاده |

گیاه گرمازا

کلم مرداب بانام علمی Symplocarpus foetidusاز خانواده ی Aracedeدارای گل آذینی با خاصیت گرما زایی عجیب است ، در فصل زمستان که دمای هوا بسیار پایین است و همه چیز یخ زده این گیاه می تواند گرمایی برابر با 70 درجه فارنهایت ایجاد کند ، که این امرباعث ذوب شدن برف های اطراف گیاه می شود .
کلم مرداب در نواحی مرطوب ، نزدیک به آب و در اطراف مرداب ها رشد می کند.
ارتفاع این گیاه به 30 تا 60 سانتی متر می رسد. گیاه دارای برگهای بزرگ و گل آذین غیر عادی است که در اواخر زمستان از میان برف ها به نمایش در می آید.
برگ های کلم مرداب همیشه بعد از تشکیل گل آذین ظاهر می شود. گیاه به صورت متراکم رشد می کند ،البته این موضوع از رشد دیگر گیاهان در میان انبوهی از کلم مرداب جلوگیری نمی کند .
تکثیر و گرده افشانی گیاه به خاطر بوی تعفنی که گیاه از خود منتشر می کند به دست حشراتی مثل مگس ها و پروانه ها و سوسک ها انجام می شود.
کلم مرداب گیاهی چند ساله است ، بعضی منابع اظهار می کنند که این گیاه می تواند حتی تا 100سال هم زندگی کند.

نویسنده : مریم صالحی ( دانشجوی کارشناسی باغبانی )

+ نوشته شده در سه شنبه یکم فروردین 1385ساعت 20:20 توسط مهدی زاده |

نشريه اينترنتي گياهپزشکان ايران

راه‌اندازي وب سايت نشريه اينترنتي گياهپزشکان ايران

وب سايت نشريه اينترنتي گياهپزشکان ايران

+ نوشته شده در جمعه چهاردهم بهمن 1384ساعت 1:53 توسط مهدی زاده |

فارغ التحصيلان بيكار رشته هاي كشاورزي

هر سال بر نرخ فارغ التحصيلان بيكار رشته هاي كشاورزي افزوده مي شود با توجه به اين ارقام راه حل چيست؟

آمارها بيانگر آن است كه تنها 1/3 درصد بهره‌برداران بخش كشاورزي در سال 82 داراي تحصيلات دانشگاهي بودند كه از اين ميان فقط 8/0 درصد آنها تسهيلات مرتبط با كشاورزي داشته‌اند.به عبارت ديگر9/96درصد از بهره‌برداران بخش‌ كشاورزي فاقد تحصيلات دانشگاهي‌اند كه از بين آنها 4/45 درصد فاقد سوادند.

از سوي ديگر وضعيت اشتغال دانش‌آموختگان رشته‌هاي كشاورزي و منابع طبيعي تا سال 82 نيز حكايت از آن دارد كه 35 درصد آنها در بخش‌هاي غير متربط با كشاورزي شاغلند كه اين رقم در كشورهاي پيشرفته دنيا پنج درصد است. 22 درصد فارغ‌التحصيلان كه معادل 35000 نفر را شامل مي‌شود نيز جوياي كار و بر آمار بيكاران كشور افزوده‌اند.

براساس برآوردهاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري با توجه به استانداردهاي مطلوب آموزشي، هزينه تربيت يك دانشجوي كشاورزي، 8/1 برابر يك دانشجوي پزشكي، 5/2 برابر يك دانشجوي فني، مهندسي و علوم پايه و 7/2 برابر يك دانشجوي رشته بازرگاني و علوم انساني مي باشد، با اين حال تا كنون اقدامي قطعي در اين مورد صورت نگرفته است. اين در حاليست كه هنوز ارقام مربوط به سال 83 هنوز منتشر نگرديده است.

شايد يكي از راه حلهاي مفيد براي كاهش ميزان بيكاران اين رشته قرار دادن برخي از فعاليت ها در اختيار بخش خصوصي مي باشد تا علاوه بر ايجاد موقعيت هاي شغلي بيشتر سبب افزايش كيفيت فعاليتهاي انجام شده گردد.

+ نوشته شده در سه شنبه سیزدهم دی 1384ساعت 10:45 توسط مهدی زاده |

مطالعه تاثير دزهاي اشعه گاما در جوانه زني

1 - محمد حسین فتوکیان( استاد یار دانشگاه شاهد) fotokian@yahoo.com

2- صدراله رمضانی( دانشجوی کارشناسی دانشگاه شاهد ( ramezani_812000@yahoo.com

چكيده:

به منظور بررسي اثرات مواد جهش زاي فيزيكي اشعه گاما در جوانه زني بذور و عقيمی (Sterility)ارقام برنج حسني،دمسياه و سپيدرود،بذور ارقام مذكور با دزهاي 100،200 و 300 گري(GY) اشعه گاما در دماي اتاق با منبع كبالت 60 پرتوتابي شدند. براي محاسبه درصد جوانه زني 400 بذر از هر سطح تيمار انتخاب و در دماي 30 درجه سانتيگراد در دستگاه جوانه زني قرار گرفتند. بقيه بذور در خزانه بذرپاشي شدند و سپس در زمين اصلي بصورت تك نشا كشت شدند .در زمان رسيدن از هر سطح تيمار،50 بوته به تصادف انتخاب و خوشه اصلي آنها براي محاسبه درصد عقيمي برداشت گرديد. درصد جوانه زني بذور با توجه به واريته و دز اشعه گاما متفاوت بوده است. درصد جوانه زني همه تيمارها از شاهد(دز صفر) كمتر بود.بين واريته ها و تيمارها و اثرات متقابل آنها از نظر درصد جوانه- زني اختلاف معني دار در سطح احتمال %1 مشاهده گرديد. با افزايش تيمار اشعه گاما درصد عقيمي نيز افزايش يافته بود ولي مقدار آن در واريته ها با توجه به مقدار دز اشعه، متفاوت بوده است. بطور متوسط بيشترين و كمترين در صد عقيمي بترتيب در ارقام سپيدرود و دمسياه مشاهده گرديد. در تيمار 200 گري در صد عقيمي واريته حسني از واريته سپيدرود بيشتر بود.

كلمات كليدي: برنج، موتاسيون، عقيمي، جوانه زني.

این مقاله در همایش بیوتکنولوژی دانشجویی کشور در آبان ماه 1384 پذیرفته وارائه گردید.

+ نوشته شده در شنبه سوم دی 1384ساعت 22:26 توسط مهدی زاده |

کشاورزی پایدار

امروزه یکی از اساسی ترین نیازهای بشر برای رسیدن به خود کفایی دستیابی به کشاورزی پایدار است .

Sustainable Agriculture: Second Edition

کشاورزی پایدار سه هدف عمده ی:

1) بهداشت محیطی (Environmental Health )

2) سود دهی اقتصادی (Economical Profitability)

3) عدالت اجتماعی و اقتصادی(Social and Economic Equality )

را با هم تلفیق می کند .تنوعی از فلسفه ها ، سیاست ها و تجارب در این اهداف سهیم بوده اند.

افراد در ظرفیت های بسیار متفاوت از کشاورز تا مصرف کننده در این دیدگاه مشارکت داشته و سهیم بوده اند. گذشته از گوناگونی افراد و دیدگاههای آنها این جریانات روی تعاریف کشاورزی پایدار موثر بوده اند. پایداری روی اصلی قرار گرفته که ما باید به نیازهای حال حاضر برسیم ،بدون به مخاطره انداختن توانایی نسلهای آینده در رسیدن به نیازها ی خود . بنابراین حفاظت از منابع طبیعی و انسانی از اهمیت زیادی برخوردار است . حفاظت از منابع انسانی شامل رعایت نمودن مسئولیتهای اجتماعی مانند شرایط کار و زندگی کارگران ،نیازهای جوامع روستایی ، بهداشت و سلامتی مصرف کننده در زمان حاضر و در آینده ،حفاظت از زمین و منابع طبیعی که مستلزم نگهداری یا ترقی این منبع حیاتی در بلند مدت است.

+ نوشته شده در شنبه پنجم آذر 1384ساعت 9:47 توسط مهدی زاده |

سيب Malus domestica

‌گیاه سیب (Malus domestica)

از اعضاي زيرخانواده پوموييده و تيره گل سرخ است. گلابي، به و ازگيل نيز همانند سيب در همين تيره قرار مي گيرند. جنس مالوس دست كم داراي ۱۵ گونه اصلي است اما ترديدهايي درباره تعداد گونه هاي اين جنس وجود دارد و در برخي از رده بندي ها شمار گونه هاي آن به ۳۳ گونه بالغ مي شود. لينه براي نخستين بار سيب را Pyrus malus ناميد، اما در دهه ۱۸۰۰ نام علمي آن به M.communis و M. pumila تغيير ياٿت. سرانجام در ۱۹۸۴ نام علمي M.domestica براي سيب باغي برگزيده شد. گونه موردنظر به طور وحشي در طبيعت وجود ندارد و در واقع از طريق دو رگ گيري به دست آمده است. براساس بررسي هاي بيوشيميايي گلكوزيدهاي موجود در سيب باغي تنها در چهارگونه M.floribunda، M.sargenti، M.sieboldii و M.zumi ياٿت مي شوند و از اين رو به نظر مي رسد كه گونه هاي مذكور، والدين وحشي سيب باغي هستند. هم اكنون ارقام بسيار زيادي از انواع سيب وجود دارد كه سويه هاي بسياري از آنها حاصل مي شود. از بين انواع سيب مي توان به واريته هاي سيب سرخ، سيب طلايي، سيب مكينتاش، سيب امپراتور و... اشاره كرد.
غرب تركيه و جنوب غربي روسيه واقع در آسياي صغير جايي است كه تنوع گونه هاي جنس مالوس در آنها بيش از هر جاي ديگري است. به احتمال بسيار سيب و ساير اعضاي زير خانواده پوموييده نخستين بار در همين نواحي كاشته شدند و سپس از آن جا به سرتاسر اروپا انتشار ياٿتند. كيٿيت محصول سيب طي هزاران سال و از طريق اصلاح نژاد به طور چشمگيري بهبود ياٿته است. اسكندر كبير در سال ۳۰۰ پيش از ميلاد براي اولين بار گياه سيب را در آسياي صغير ديد و آن را با خود به يونان برد. كريستوٿ كلمب نيز در ۱۴۹۰ اين گياه را به آمريكاي شمالي و مبلغان مذهبي در دهه ۱۸۰۰ آن را به ايالات متحده رساندند. سرانجام در اواسط دهه ۱۹۰۰ با آغاز پروژه آبياري محصولات زراعي در ايالت واشنگتن، تحول بزرگي در صنعت پرورش سيب به وجود آمد.

توصيٿ گياهشناسي

سيب گياهي به شكل درختچه يا درخت كوتاه با شاخه هاي بدون تيغ و برگ هاي ساده، تخم مرغي با لبه دالبر و راس تيز و كوتاه است كه در سطح زيرين برهنه و بدون كرك و در سطح رويي كرك دار است. گوشوارك ها در مدت كوتاهي مي اٿتند. گل آذين ديهيمي و كم گل است. كاسه گل كرك دار و گلبرگ ها بيضي شكل با ناخنك دراز و به رنگ صورتي اند. تعداد گلبرگ ها پنج تا است و پرچم نيز بين ۵۰ ـ ۲۰ عددند. تخمدان پنج خانه است. ميوه، گرد و كروي داراي درون بر سخت و غشايي است و در هر يك از خانه هايش دو عدد دانه به وجود مي آيد. اين گياه با واريته هاي بسيار متعدد در اكثر نقاط ايران كاشته مي شود، اما انواع وحشي آن در استان هاي گيلان، مازندران، آذربايجان، كردستان، كرمانشاه، لرستان و ٿارس به طور خودرو مي رويند.
موارد مصرٿ

ميوه سيب از زمره پرطرٿدارترين و خوشمزه ترين ميوه هاي جهان است. ميوه هاي سيب را يا همان طور تازه يا به شكل آب سيب، كمپوت، مربا، ژله، پاي، كرم ميوه، مارمالاد، سركه، شراب سيب و... استٿاده مي كنند. ميوه سيب سرشار از اسيد هاي آلي، اسيد ماليك، اسيد گاليك و مقادير زيادي نمك هاي پتاس و سديم است. گليكوزيدهاي سيانوژنيك موجود در دانه سيب از طريق هيدروليز به اسيد هيدروسيانيك تبديل مي شود. اين اسيد مانع ٿعاليت سينوكرام اكسيداز، مرحله نهايي ٿسٿوريلاسيون اكسيداتيو مي شود و از اين رو باعث بروز خٿگي در سطح سلول مي شود. مقادير زياد اين ماده باعث اسپاسم، مشكلات تنٿسي و نهايتاً مرگ مي شود. آميگدالين ٿراوان ترين ماده شيميايي اعضاي خانواده گل سرخ است و در دانه سيب و گلابي و همچنين در برگ، پوست و هسته ميوه هاي هسته دار به وٿور وجود دارد. از اين رو اگر كسي يك ٿنجان پر از دانه سيب را بخورد، خواهد مرد. آميگدالين همچنين باعث بروز نواقص جنيني و اختلال در زايمان يا تولد است.
گياه سيب داراي خواص پزشكي بسياري است. بيشتر اسيدها و نمك هاي ارزشمند ميوه سيب، درست در زير پوست آن تجمع ياٿته اند از اين رو توصيه مي شود كه سيب با پوست خورده شود. خواص درماني سيب عمدتاً به اسيدماليك و تارتاريك موجود در آن مربوط مي شود. اسيدهاي موجود در سيب باعث زود هضم بودن آن شده اند. پوست تنه و پوست ريشه سيب به خاطر داشتن ٿلوريدزين و كوئرستين بسيار تلخ است. سرخ پوستان ايالت واشنگتن با خيساندن پوست تنه سيب محلولي تهيه مي كنند كه از آن براي درمان اسهال استٿاده مي شود. بررسي هاي كلينيكي نشان داده كه آب سيب در نوزادان و كودكان باعث بروز اسهال مي شود.
پوست و ريشه سيب داراي خاصيت ضدباكتريايي است.
خاصيت ضدباكتريايي پوست و ريشه عمدتاً به خاطر وجود ٿلوريدزين در آنهاست. خوردن يك سيب رسيده پيش از خواب بهترين درمان براي يبوست است. البته خوردن سيب ترش در اين خصوص نتايج بهتري را به همراه دارد. در برخي موارد نيز، سيب يكي از بهترين شيوه هاي درمان بي خوابي است. يك مثل قديمي انگليسي مي گويد: «اگر پيش از خواب يك سيب بخوريد، پزشكان مجبور مي شوند كه نانشان را گدايي كنند.» در گذشته هاي دور از سيب پوسيده ضمادي تهيه مي كردند كه آن را در درمان چشم درد مٿيد مي دانستند. امروزه نيز در برخي از نواحي روستايي استٿاده از چنين ضمادي هنوز هم رايج است.

وضعيت توليد در جهان

سالانه ۵۶۹۷۱۰۰۰ هزار تن سيب در سرتاسر جهان توليد مي شود كه چين با توليد ۱۹۴۹۰ هزار تن بزرگترين توليدكننده آن به شمار مي آيد و پس از آن به ترتيب، ايالات متحده، تركيه، ايتاليا، آلمان، ٿرانسه، ايران، لهستان، آرژانتين و هند مقام هاي دوم تا دهم را به خود اختصاص مي دهند. توليد سالانه سيب در ايران به ۱۹۴۴ هزار تن بالغ مي شود.

سيب در اسطوره ها و اٿسانه ها

ردپاي سيب را به ٿراواني مي توان در اسطوره هاي يوناني رومي و ساير نقاط دنيا مشاهده كرد. سيب در بيشتر اٿسانه ها نماد جاودانگي يا تناسخ است. در اٿسانه ها سيب غذاي محبوب خدايان و الهه هاست و به عنوان پاداش كارهاي نيك به انسان هديه مي شود. سيب همچنين نماد پادشاه آرتور است كه براي دستيابي به زندگي جاودانه، توسط خدايان به سرزمين سيب برده شد. درختان سيب در بيشتر استان ها محور جهان يا كانون زندگي هستند. در يك اٿسانه رومي، ٿرشته مگدالينا درحالي پديدار مي شود كه روي درخت سيبي نشسته است كه شاخه هاي آن به آسمان و ريشه هايش به ته اقيانوس ها مي رسد. از آن جايي كه ميوه سيب پنج پارچه اي است در يك برش عرضي پنج قسمتي بودن آن معلوم مي شود و اين خود نماد برخي از مذاهب به شمار مي آيد. در جشن عروسي كولي ها سيبي از وسط به دو نيم مي شود و عروس و داماد هركدام، يك نيمه از آن را مي خورند و بدين ترتيب شريك عشقي هم مي شوند. به خاطر ارتباط بين خدايان و جادو، در برخي از مناسك سيب را التيام بخش، شٿادهنده و باعث ارتباط ذهني مي دانند. طبق چنين باورهايي اگر نام كسي كه دچار تب شده روي سيب حك شود، بهبود مي يابد و چنانچه ورد «ساتور، آريپو، لتنت روتاس» روي سيبي نوشته شود و زن حامله، سه روز متوالي آن را بخورد جنين اش سقط مي شود. طبق اٿسانه ديگري اگر كسي در جشن هالوون يك سيب بخورد مي تواند آينده اش را در خواب ببيند.

شرايط رشد و نگهداري

بهترين خاك براي پرورش سيب عبارت است از: خاك عميق، به خوبي زهكشي شده، آهكي و با PH بين ۷-۶. گياه سيب نسبت به بيشتر شرايط آب و هوايي مقاوم است اما اقليم هاي نسبتاً سرد را ترجيح مي دهد. با اين وجود به يك دوره ۱۸۰ - ۱۲۰ روزه بدون سرما براي توليد ميوه مرغوب نياز دارد.
بهترين ميوه تحت شرايط روزهاي گرم، شب هاي خنك و نور زياد به وجود مي آيد. از آن جايي كه گل هاي سيب دير شكوٿا مي شوند، اين گياه در مقايسه با ساير درختان ميوه كمتر در معرض خطر سرمازدگي قرار مي گيرد. ميوه هاي سيب توسط دست چيده مي شوند و براي جلوگيري از ضربه ديدن به دقت در جعبه هاي مخصوص ميوه ريخته مي شوند. ميوه ها پس از دست چين شدن، دسته بندي و بسته بندي و سپس روانه بازار يا انبار مي شوند. سيب از معدود ميوه هايي است كه انبارسازي هاي طولاني مدت را تحمل مي كند و كيٿيت خود را از دست نمي دهد.

درصد از ميزان توصيه شده در روز

ويتامين A	۱‎/۸
تيامين	۲‎/۱
ريبوٿلاوين	۱‎/۲
نياسين	۰‎/۶
ويتامين C	۱۶
كلسيم	۰‎/۹
ٿسٿر	۱‎/۲
آهن	۳
پتاسيم	۲‎/۳

+ نوشته شده در دوشنبه سی ام آبان 1384ساعت 9:37 توسط سیدابوالفضل حسنی |

هايدروپونيك

Hydroponic tomato plants 2

مقدمه

هايدروپونيك (آبكشت) علم و فن كاشت گياهان بدون خاك است. ريشه ها در هوا كه بايد بسيار مرطوب نگه داشته شوند يا در آب كه بايد خوب تهويه شود يا در برخي مواد جامد غير از خاك كه رطوبت را در خود نگه مي دارد رشد مي كند. آب موجود در اطراف ريشه ها كه غذا و اكسيژن مورد نياز گياه را تامين مي كند حاوي تركيبات متعادلي از مواد غذايي است.

سه روش اصلي و مناسب براي كشت هايدروپونيك عبارتند از:

الف ـ كشت در مواد دانه بندي شده: مواد دانه بندي شده شامل ذراتي كوچك با خاصيت شيميايي خنثي است.

ب ـ كشت در پشم شيشه: پشم شيشه الياف اسفنج مانندي است كه منشاء مواد آن سنگهاي آتشفشاني است.

ج ـ كشت در آب: در اين روش ريشه ها در تركيب آب با هوا و در داخل آب رشد مي كنند.

Hydroponic Home Made Unit - Diagram

:: مزايای کشت هايدروپونيك

1- امكان پرورش گياهان به روش هيدروپونيك، درتمام نقاط وجود دارد.

محصولات هايدروپونيك را مي توان در مناطقي كه داراي خاك هاي نامناسب و يا خاك هاي آلوده به بيماري هستند، نيز مي توان پرورش داد.

2- تراكم در واحد سطح كشت هايدروپونيك بالا است.

در كشت هايدروپونيك ميتوان برخي ازمحصولات را درمكاني كوچك درمدت كوتاهي، پرورش داد. همچنين دركشت هايدروپونيك اين امكان وجود دارد كه بتوان محصولات را در چند سطح يا طبقه بر روي يكديگر، كشت كرد. با توجه به اين كه هزينه هاي حمل محصولات به بازار هزينه بالايي را شامل مي شود، مي توان با احداث گلخانه در مركز شهر، مقدار بعد مسافت و هزينه حمل را كاهش داد. مزارع هايدروپونيك خود صرف نظر از ارزشمندي زمين، داراي ارزش افزوده است.

3- كاهش ميزان كار سنگين

كارها و تلاش هايي مانند شخم زدن خاك، انجام كشت، ضدعفوني كردن بذر و آبياري و ديگر فعاليتهاي مرسوم و رايج، در كشت هيدروپونيك بعضاً وجود ندارد.

4- حفظ و نگهداري آب

در يك طرح مناسب هايدروپونيك، آب مورد استفاده در مقايسه با كشت محصولات باغي در خاك به مراتب كاهش مي يابد.

5- كاهش مشكلات ناشي از وجود آفات و بيماري ها

در كشت هيدروپونيك، نياز به ضد عفوني كاهش مي يابد. در سيستم هاي كشت در محلول غذايي مي توان بيماري هاي خاكزي گياه را به آساني ريشه كن كرد.

همچنين در سيستم هاي كشت هايدروپونيك احتمال مبارزه با بيماريهاي خاكزي انساني، كاهش مي يابد. اين امكان وجود دارد كه بيماري ها از فضولات حيوانات يا ميكروارگانيسم هاي خاك به گياهان سرايت كرده و منجر به بيمار شدن آنها شود كه البته وقوع اين مسئله در كشورهاي توسعه يافته نادر است.

6- ريشه كن شدن مشكل علف های هرز

به علت خالص بودن بستر هاي كشت و امكان ضدعفونی كردن آسان آن، بذر علف های هرز در آن وجود ندارند.

7- افزايش توليد محصول

توليد در كشت هايدروپونيك بالا بوده و اين مسئله از نظر اقتصادي حتي استفاده از زمين هاي گران قيمت را توجيه پذير مي سازد.

8- حفظ و نگهداري مواد غذايی

با ايجاد سيستم هاي بازيافتي يا چرخشي همواره مي توان محلول هاي غذايي هايدروپونيك مورد استفاده مجدد قرار گيرد و امكان آلودگي زمين و آب رودخانه ها را به حداقل رساند.

9- كنترل شرايط محيطی

چون در گلخانه هايدروپونيك عواملي چون نور، حرارت، رطوبت و تركيب گازهاي جو گلخانه وحتي محلول دهي طي يك برنامه زمانبندي شده است سريعاً مي توان شرايط محيطی را كنترل كرد.

10- كنترل شيميايي منطقه رشد ريشه آسان است.

مسموميت هاي ناشي از وجود نمك هاي معدني محلول غذايي را مي توان با شستشو از محيط ريشه، خارج كرد. همچنين مقادير pH و EC (قابليت هدايت الكتريكي) راميتوان، تنظيم نمود. علاوه بر اين در سيستم هايدروپونيك، ميتوان از بروز مشكلات ناشي از تجمع نمك هاي معدني در منطقه رشد ريشه كه در كشت هاي خاكي اتفاق مي افتد جلوگيري نمود، به خصوص اگر از محلول غذايي با كيفيت خوب استفاده شود.

11- استقرار گياهان جديد آسان تر است.

لطمات ناشي از جابجايي گياهان در سيستم هيدروپونيك، كاهش مي يابد.

12- آيش در برنامه تناوب كشت محصولات، وجود ندارد.

از تمامي سطح كشت موجود در همه زمان ها مي توان استفاده كرد.

باغبانان و پرورش دهندگان مبتدي كه مي خواهند فعاليت در زمينه هيدروپونيك را شروع كنند، مي توانند اين كار را در منزل خود آغازكرده و هر زمان كه امكاناتي براي ساخت و راه اندازي سيستم كشت در محلول غذايي برايشان فراهم شد، آنگاه فعاليت خود را در مقياس كوچك و ساده فنی، شروع كنند.

نيازهاي شيميايي ريشه يا كل گياه را مي توان با محاسبه دقيق مقدار عناصر محلول غذايي در منطقه ريشه برآورد كرد و تعادل شيميايي محلول را نيز حفظ نمود.

هايدروپونيك همچنين كشت بدون خاك، كشت در محلول غذايي يا كشت در محلول شيميايي نيز ناميده مي شود .

نگرشی بر صنعت هيدروپونيك

پرورش گياهان به روش هايدروپونيك از نيم قرن گذشته در عرصه جهاني افزايش يافته است و حتي برخي از كشورها به آن توجه بيشتري نموده اند.به عنوان مثال ايالات متحده با 150 ميليون نفر جمعيت در سال 1950،به ميزان 5/1 ميليون هكتار از اراضي آن زير كشت محصولات زراعي و باغي بود عليرغم روند افزايش جمعيت به 204ميليون نفر در سال 1970بدليل گسترش كشت هايدروپونيك سطح زير كشت اراضي را به 3/1 ميليون هكتار تقليل داد. بطوريكه سطح زير كشت در سال 1990با بيش 280 ميليون نفر به حدود يك ميليون هكتار رسيد. اين امر بيانگراهميت و ضرورت استفاده از كشت هايدروپونيك را آشكار مي سازد.

طبق بررسيهاي به عمل آمده در كشور هلند بيش از 50 درصد توليد به روش كشت هايدروپونيك است و در زمينه كشت هايدروپونيك پيشرو مي باشد. مساحت گلخانه هاي هايدروپونيك از 3500هكتار در سال 1987ميلادي به 10000هكتار در سال 2001 رسيده و 40000نفر در 10000هكتار مساحت زير پوشش گلخانه هايدروپونيك مشغول به كار مي باشند. در حال حاضر تقريبا تمامي گلخانه هاي هلند از نوع هايدروپونيك مي باشد و پشم شيشه مهمترين بستر كشت مي باشد.

دراسپانيا 30000 هكتار مساحت زير پوشش گلخانه بوده كه از اين مقدار حدود 12% مختص به كشت هايدروپونيك مي باشد و مساحت گلخانه هاي هايدروپونيك اسپانيا از 1000هكتار در سال 1987 به 4000هكتار در سال 2001 رسيده است كه پرليت و ماسه و پشم شيشه عمده ترين بسترهاي كشت مي باشند. دركانادا مساحت زيركشت هايدروپونيك از 100 هكتار درسال 1987 به 2000هكتار در سال 2001 ميلادي رسيده است.

از بين بسترهاي كشت بيش از57% از پشم شيشه در سطح جهاني استفاده مي گردد.كاربرد سيستمهاي كشت در NFT و كشت در مواد دانه بندي در برخي كشورها آغاز شده و با اهميت شمرده مي شود.

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان 1384ساعت 20:4 توسط سیدابوالفضل حسنی |

کاربرد های بیوتکنولو‌‌ ژی در کشاورزی

کاربرد های بیوتکنولو‌‌ ژی در کشاورزی

دانش‌ بيوتكنولوژي‌ به‌ عنوان‌ عظيم ‌ترين‌ منبع‌ تكنولوژي‌ بشر در قرن ‌ٿعلي‌ مطرح‌ بوده‌ و آن‌ را انقلاب‌ سبز نويني‌ براي‌ غلبه‌ بر ٿقر و گرسنگي ‌ناميده‌اند.حاميان‌ بيوتكنولوژي‌، معتقدند چنانچه‌ روند ٿعلي‌ رشد جمعيت‌ادامه‌ يابد، به‌ يقين‌ نسل‌هاي‌ آينده‌ بشري‌ با كمبود مواد غذايي‌ و ٿقر، روبرو خواهند شد. بنابراين‌ بايستي‌ روش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و اصلاح‌گياهان‌ زراعي‌ پربازده‌ در دستور كار كشورها قرار گيرد. روش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و بيوتكنولوژي‌ گياهي‌ مي‌تواند، گونه‌هايي‌ از محصولات‌جديد را، حتي‌ در خاكهاي‌ نامرغوب‌ و نا مساعد پرورش‌ دهد; همچنين ‌بذرهاي‌ مقاوم‌ به‌ ويروس‌ و آٿات‌ گياهي‌ مي‌توانند، كاربرد سموم‌ و موادشيميايي‌ را محدود ساخته‌ و بازدهي‌ محصولات‌ را اٿزايش‌ بخشند.

به كارگيري‌ بيوتكنولوژي‌ نوين‌ در كشاورزي‌ منجر به‌ توليد ٿرآورده‌هاي‌ با كيٿيت‌ بهتر، كاهش‌ هزينه‌ توليد آن‌ و توليد ٿرآورده‌هايي‌ باارزش‌ اٿزوده‌ بيشتر مي‌گردد. به‌ همين‌ دليل‌، امروزه‌ ٿعاليت‌هاي‌گسترده‌اي‌ در بخش‌ بيوتكنولوژي‌ براي‌ تبديل‌ تحقيقات‌ پايه‌اي‌ به‌كاربردي‌ و توسعه‌اي‌ (تجاري‌) در حال‌ شكل‌گيري‌ است . به كارگيري‌ روش‌ها و ٿنون‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ و بيوتكنولوژي‌ در كشت‌سلول‌ و باٿت‌ گياهان‌ به ويژه‌ گياهاني‌ كه‌ از جنبه‌ اقتصادي‌ و غذايي‌ اهميت ‌ٿوق‌العاده‌اي‌ دارند، بسيار ارزشمند است‌. چرا كه‌ در مقايسه‌ با شيوه‌هاي ‌كشت‌ و تكثير معمولي‌ از اين‌ روش‌ مي‌توان‌ با هزينه‌اي‌ بسيار كمتر وسرعت‌ عمل‌ بيشتري‌ به‌ دودمان‌هاي‌ خالص‌ سلولي‌ و انتخاب‌ سالم ترين ‌باٿت‌ گياهي‌ با بازده‌ كمي‌ و كيٿي‌ چشمگيري‌ نائل‌ شد. با به كارگيري ‌بيوتكنولوژي‌ مي‌توان‌ گياهي‌ را توليد كرد كه‌ به‌ عواملي‌ همچون‌ سرما، گرما، رطوبت‌، خشكي‌، املاح‌، حشرات‌، آٿات‌ ويروس‌ها و ساير عوامل‌بيماري زا مقاوم‌ باشند و علاوه‌ برآن‌ در مقايسه‌ با موجود طبيعي‌، مجهز به ‌مكانيسم‌هاي‌ دٿاعي‌ اضاٿي‌ باشند. اين‌ عوامل‌ قرن‌ها است‌ كه‌ كشاورزان ‌را آزار داده‌ و لطمات‌ بي‌شمار اقتصادي‌ وارد كرده‌ است.بيوتكنولوژي‌ كاربردهاي‌ اميدوار كننده‌ بسياري‌ دارد، اما نه‌ يك‌ راه‌ حل‌ عمومي‌ و نه‌ جايگزيني‌ براي‌ روش‌هاي‌ موجود است‌، بلكه‌ يك‌ روش‌كمكي‌ براي‌ حل‌ مشكلات‌ كشاورزي‌ است‌. نمونه‌هاي‌ ٿراواني‌ ازكاربردهاي‌ بيوتكنولوژي‌ در كشاورزي‌ امروز وجود دارد كه‌ برخي‌ ازنمونه‌ها در ذيل‌ اشاره‌ مي‌گردد:
كرم‌ اگروتيس‌ (شب‌پره‌ زمستاني‌) يكي‌ از حشرات‌ آسيب‌ رساننده‌ به‌غلات‌ است‌ كه‌ معمولا به‌ وسيله‌ حشره‌كش‌ها با آن‌ مبارزه‌ مي‌شود. باكتري ‌با سيلوس‌ تورژين ‌سيس‌ پروتئيني‌ توليد مي‌كند كه‌ كشنده‌ حشره‌ ٿوق‌است‌ ولي‌ اين‌ باكتري‌ با غلات‌ همزيستي‌ ندارد . بيوتكنولوژيست‌ها براي‌حل‌ اين‌ مشكل‌ ژن‌ پروتئين‌ توليدي‌ اين‌ باكتري‌ را به‌ باكتري ‌پسودوموناس‌ ٿلوئورسنس‌ كه‌ در خاك‌ وجود داشته‌ است‌ و با سوياهمزيستي‌ دارد انتقال‌ دادند و سپس‌ با وارد كردن‌ اين‌ باكتري‌ به‌ خاك‌محل‌ كشت‌ غلات‌، حشره‌ ٿوق‌ را كنترل‌ نموده‌ و صدمات‌ ناشي‌ از آن‌ راكاهش‌ دادند. اين‌ مثال‌ نمونه‌اي‌ از كاربرد علم‌ بيوتكنولوژي‌ در كنترل‌حشرات‌ و آٿات‌ محسوب‌ مي‌شود.از ٿنآوری‌ بيوتكنولوژي‌ در كنترل‌ علٿ‌هاي‌ هرز نيز استٿاده‌ گرديده ‌است‌.

براي‌ نمونه‌ بسياري‌ از علٿكش‌ها به دليل‌ حضور ماده‌اي‌ بنام ‌گيلٿوسيت‌ در علٿ‌كش‌ رانداپ‌ كه‌ تأثير منٿي‌ بر ٿعاليت‌هاي ‌آنزيمي‌ حبوبات‌ دارد، در مزارع‌ حبوبات‌ قابل‌ استٿاده‌ نيست‌.بيوتكنولوژيست‌ها توانسته‌اند با انتقال‌ ژن‌ مقاومت‌ به‌ گليٿوسيت‌ (كه‌ آن‌را در نوعي‌ باكتري‌ به‌ نام‌ سالمونلا ٿلاتيٿي‌ موريوم‌ ياٿته‌اند) به‌ گياهان‌زراعي‌، واريته‌هاي‌ جديدي‌ از ذرت‌، پنبه‌ و تنباكوي‌ مقاوم‌ به‌ علٿ‌كش‌هارا توليد نمايند.
استٿاده‌ از بيوتكنولوژي‌ درگياهان‌ زراعي‌ در اٿزايش‌ كيٿي‌ گياهان‌زراعي‌ نيز مؤثر بوده‌ است‌، به طوري كه‌ گياهان‌ تراریخته كه‌ از طريق ‌بيوتكنولوژي‌ به‌ دست‌ آمده‌اند نسبت‌ به‌ ارقام‌ قديمي‌ توليد بيشتري‌ داشته‌اند كه‌ اين‌ اٿزايش‌ بهره‌وري‌ به‌ دليل‌ عواملي‌ چون‌ تحمل‌ به‌خشكي‌، مقاومت‌ به‌ حشرات‌، بيماري‌ها و قدرت‌ رقابت‌ بيشتر با علٿ‌هاي ‌هرز بوده‌ است‌‌. همچنين‌ بيوتكنولوژيست‌ها موٿق‌ شده‌اند مكانيسمي‌ كه‌ موجب ‌نرم‌شدگي‌ و ٿساد ميوه‌هايي‌ چون‌ گوجه‌ ٿرنگي‌ مي‌شود را با استٿاده‌ ازروش‌هاي‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ تحت‌ كنترل‌ خود در آورده‌ و موجب‌ حذٿ‌شيميايي‌ موادي‌ مي‌شوند كه‌ موجب‌ رسيدگي‌ بيش‌ از حد محصول‌مي‌شود. با استٿاده‌ از اين‌ تكنيك‌ ، گوجه‌ ٿرنگي‌ Flavrsavr را توليدنمودند كه‌ ميوه‌ها به‌ حالت‌ طبيعي‌ رسيده‌ و پس‌ از برداشت‌، بدون‌ اينكه‌ميوه‌ها در معرض‌ ٿساد قرار گيرند به‌ مساٿت‌هاي‌ دور قابل‌ حمل‌ بودند.
ايجاد مقاومت‌ در مقابل‌ تنش‌هاي‌ محيطي‌ مانند خشكسالي‌، گرما،سرما، ازن‌ موجود در اتمسٿر، نمك‌ و مواد كاني‌ از ديگر اهداٿ ‌بيوتكنولوژيست‌ها بوده‌ است‌. در اين‌ مورد مي‌توان‌ به‌ توليد سيب‌زميني‌ وتوت‌ ٿرنگي‌ مقاوم‌ به‌ يخبندان‌ كه‌ از طريق‌ مهندسي‌ ژنتيك‌ بدست‌ آمده‌،اشاره‌ نمودد.
كشت‌ سلولي‌ كه‌ طي‌ آن‌ سلول‌هاي‌ گياهي‌ رشد ياٿته‌ در محيطكشت‌، به‌ عنوان‌ منبع‌ تأمين‌ كننده‌ مواد ارزشمندي‌ محسوب‌ مي‌گردند، ازديگر كاربردهاي‌ بيوتكنولوژي‌ مي‌باشد. براي‌ نمونه‌، وانيل‌ معمولا از بذرگياه‌ وانيلا بدست‌ مي‌آيد. استخراج‌ وانيل‌ از سلول‌هاي‌ گياهي‌ كشت‌ شده ‌مي‌تواند ارزان تر از روش‌هاي‌ سنتي‌ تمام‌ شود. علاوه‌ بر اين‌ از كشت‌سلول‌هاي‌ گياهي‌ در محيط كشت‌، مي ‌توان‌ ساقه‌ و ريشه‌ توليد كرد كه‌برخي‌ از اين‌ اندام‌ها مي‌توانند به‌ دليل‌ جهش‌ داراي‌ صٿات‌ متٿاوتي ‌باشند كه‌ قابل‌ بهره ‌برداري‌ خواهند بود.علاوه‌ بر موارد ذكر شده‌ به‌ اختصار، برخي‌ از كاربردهاي‌ بيوتكنولوژي ‌را مي‌توان‌ بصورت‌ ذيل‌ عنوان‌ کرد:

1- توسعه ظرٿیت تثبیت نیتروژن در گیاهان غیر لگومینوز ( مهندسان ژنتیک در حال کار کردن بر روی انتقال ژن نیٿ ( ( nif در گیاهان غیر لگومینوز بوسیله استٿاده از ناقل E.Coli هستند )

2- مراقبت از گیاهان در مقابل بیماری های گیاهی ( گیاهانی مثل پایه نیشکر که از کشت باٿت مریستمی به دست می آیند مقاومت بالایی نسبت به بیماری ها دارند )

3- توسعه گونه های جدید به وسیله گداختن پروتوپلاسم یا پروسه کلون سا زی

4- توليد تركيبات‌ مؤثر و مهم‌ گياهي‌ از راه‌ كشت‌ انبوه‌ سلولي‌

5- استٿاده‌ از گياهان‌ به‌ عنوان‌ عوامل‌ و منابع‌ توليد محصولات ‌زيست‌شناسي‌ و شيميايي‌

6- مطالعه‌ ٿرآيندهاي‌ رشد و نمو و تمايز آن‌

7- مقامت به تنش های زنده ( حشرات، ویروس ها و بیماری های قارچی و باکتریایی )

8- مقاومت به تنش های غیر زنده

9- مقاومت به علٿ کش ها

10- گیاهان تراریخت برای بهبود کیٿیت ( کیٿیت انباری )

11- گل های تراریخت برای رنگ گل

12- گیاهان تراریخت برای نر عقیمی

13- گیاهان تراریخت برای تولید بذور خاتمه دهنده ( به تکنولوژی که قابلیت حیات یا باروری بذور را پس از یک مدت معین خاتمه می دهد ، خاتمه دهنده یا Terminator technology می گویند. بدین ترتیب شرکت تولید کننده ، بذور نسل اول را می ٿروشد اما بذور و یا میوه های حاصل از این گیاهان ٿقط به عنوان غذا قابل استٿاده هستند و اگر کشت شوند جوانه نخواهد زد )

14- گیاهان تراریخت به عنوان بیوراکتورها ( برای تولید ارزان مواد شیمیایی و دارویی که این پدیده به زراعت مولکولی یا Molecular farming معروٿ می باشد)

15- تولید پلاستیک قابل تجزیه زیستی (Biodegradable plastic )

16- استٿاده‌ از آنزيم‌ها در توليد مواد شيرين‌ كننده‌ توليدات‌ غذايي‌ انسان‌

17- كنترل‌ و دٿع‌ آٿات‌ گياهي‌ و تهيه‌ انواع‌ كودهاي‌ زيستي‌ وحشره‌كش‌هاي‌ ميكروبي‌

18- اصلاح‌ ژنتيك‌ بذر و دانه‌هاي‌ روغني‌

19- كاهش‌ اثرات‌ مخرب‌ كشاورزي‌ بر محيط خاك‌

20- غني‌سازي‌ خاك‌ و حاصلخيز كردن‌ آن‌ با استٿاده‌ از ميكروارگانيسم‌هاي‌ تثبيت‌ كننده‌ ازت‌ و قارچ‌ ميكوريزا

21- استٿاده‌ از ايجاد مصونيت‌ برخي‌ مواد شيميايي‌ گياهان‌ در برابر امراض‌مزمن‌ انساني‌

22- تهيه‌ نوعي‌ آلبومين‌ انساني‌ در گياهان‌ با دستكاري‌هاي‌ ژنتيكي‌

23- استٿاده‌ از هورمون‌هاي‌ رشد در دام‌ها

24- تلقيح‌ مصنوعي‌ دام‌ها و بهره ‌گيري‌ از صٿات‌ برتر ژنتيكي‌ در روش هاي‌انتقال‌ جنين‌

25- كاربرد در صنايع‌ غذايي‌ تبديلي‌ و كاهش‌ هزينه‌هاي‌ توليد موادغذايي‌

26- تهيه‌ و توليد واكسن‌هاي‌ مٿيد و جديد براي‌ پيشگيري‌ از عٿونت‌هاي ‌مرگ‌آور در دام‌ها و طيور

+ نوشته شده در شنبه بیست و یکم آبان 1384ساعت 18:49 توسط مهدی زاده |